Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MMŚP) odpowiadają za znaczną część aktywności gospodarczej w Polsce, dlatego są jednym z kluczowych segmentów klientów banków. Mimo to od lat finansują się przede wszystkim ze środków własnych, a po kredyt sięgają głównie w celu utrzymania bieżącej płynności. Zdaniem przedstawicieli sektora bankowego większe wykorzystanie finansowania inwestycyjnego mogłoby pomóc firmom szybciej zwiększać skalę działalności. Barierami pozostają jednak niewielka skłonność do inwestowania, niestabilność regulacyjna i niepewność gospodarcza.
– Mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa to bardzo ważny segment z punktu widzenia sektora bankowego. Zdecydowana większość przedsiębiorstw w Polsce należy właśnie do tej grupy, która generuje około połowy produktu krajowego brutto – mówi agencji informacyjnej Newseria Agnieszka Wachnicka, wiceprezeska Związku Banków Polskich. – To istotny segment klientów zarówno w kwestii prowadzenia rachunków, jak i finansowania, czyli dostarczania kredytów.
Polskie mikro-, małe i średnie firmy opierają swój rozwój przede wszystkim na wypracowanych zyskach i kapitale właścicieli. Struktura źródeł finansowania przedsiębiorstw pozostaje niemal niezmienna od dwóch dekad.
– To niekorzystne, ponieważ dzięki finansowaniu kredytowemu mikrofirmy mogłyby szybciej skalować działalność i uzyskiwać efekt dźwigni finansowej – podkreśla Agnieszka Wachnicka.
Problemem jest również stosunkowo niski poziom kapitałów własnych polskich przedsiębiorstw. To oznacza, że firmy realizują inwestycje o mniejszej wartości, niż pozwalałby na to potencjał ich działalności. Większe wykorzystanie zewnętrznego finansowania mogłoby zwiększyć skalę projektów, ale wymagałoby również zmiany podejścia samych przedsiębiorców.
Na polu finansowania MMŚP widać jednak pewną poprawę. Z danych Biura Informacji Kredytowej wynika, że w 2025 roku ich portfel kredytowy wzrósł o 11,5 proc., do 126,6 mld zł. Kredyty inwestycyjne sięgnęły 28,9 mld zł, po wzroście o ponad 34 proc. r/r. Z danych przytaczanych przez ZBP podczas Europejskiego Forum Finansowania MMŚP wynika, że poziom ukredytowienia mikrofirm w Polsce wynosi ok. 17 proc. i jest jednym z najniższych w UE, mimo że ich portfel kredytowy wynosi prawie 70 mld zł. Najpopularniejszą formą finansowania bankowego pozostają dla nich kredyty obrotowe, wykorzystywane na pokrywanie kosztów bieżącej działalności i zarządzanie płynnością. Znacznie rzadziej korzystają z kredytów przeznaczonych na zakup maszyn, technologii, nieruchomości czy zwiększanie mocy produkcyjnych.
– Kredyt inwestycyjny jest dziś instrumentem wykorzystywanym dość rzadko. Nie wynika to jednak wyłącznie z popytu na kredyt, ale przede wszystkim z ogó